Đền Hùng và Giỗ Tổ Hùng Vương từ bao đời nay đã trở thành biểu tượng thiêng liêng trong tâm thức mỗi người dân Việt Nam.
Đây không chỉ là nơi hội tụ của tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên mà còn là điểm kết tinh bản sắc văn hóa dân tộc, hun đúc tinh thần đại đoàn kết toàn dân.
Trải qua nhiều năm tổ chức, Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng ngày càng được khẳng định là lễ hội tiêu biểu mang tầm quốc gia, với phần lễ trang nghiêm, thành kính, mẫu mực và phần hội phong phú, hấp dẫn, đậm đà bản sắc cội nguồn.
Năm 2026, Tỉnh Phú Thọ được sát nhập giữa ba tỉnh Phú Thọ-Vĩnh Phúc-Hòa Bình thì lễ hội Đền Hùng được diễn ra theo định hướng liên kết phát triển vùng.
Lễ hội Đền Hùng mang ý nghĩa đặc biệt hơn khi không chỉ là ngày hội của riêng đất Tổ mà còn trở thành không gian văn hóa chung, lan tỏa giá trị cội nguồn linh thiêng tới cộng đồng người việt trong nước và kiều bào nước ngoài.
Sự lan tỏa sâu rộng ấy, góp phần làm sâu sắc hơn tinh thần “Đồng bào” - cùng chung một bọc trứng của mẹ Âu Cơ, cùng hướng về tổ tiên, nguồn cội với đạo lý truyền thống “ uống nước nhớ nguồn”.
Để đáp ứng nhu cầu văn hóa tâm linh và phục vụ tốt nhất cho đồng bào và du khách khi về thăm viếng Đền Hùng, ngay sau tết Nguyên đán, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Ủy ban Nhân dân tỉnh Phú Thọ, các sở, ban, ngành trong tỉnh đã khẩn trương xây dựng các phương án tổ chức triển khai thực hiện kế hoạch Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng và tuần văn hoá du lịch đất Tổ năm 2026.
Phần lễ được tổ chức trang trọng, thành kính với các nghi lễ truyền thống như: Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương; Lễ dâng hương giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân; Lễ hương tưởng niệm Tổ mẫu Âu Cơ; Lễ dâng hoa tại bức phù điêu “Bác Hồ nói chuyện với cán bộ, chiến sỹ Đại đoàn quân tiên phong”; Lễ dâng hương của 148 xã, phường trên địa bàn tỉnh Phú Thọ; Lễ dâng hương ngày Giỗ Tổ Hùng Vương mồng 10/3 tại các di tích thờ Hùng Vương và các nhân vật thời Hùng Vương trên địa bàn tỉnh Phú Thọ và các tỉnh, thành trong cả nước góp phần mở rộng không gian thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương.
Đoàn dâng hương khởi hành lên núi Nghĩa Lĩnh trong Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm 2025. (Ảnh: TTXVN)Một điểm nhấn trong Giỗ Tổ Hùng Vương năm nay là tiếp tục phát huy việc khuyến khích mỗi gia đình chuẩn bị mâm cơm tri ân Tổ tiên trong ngày Giỗ Tổ.
Hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc mà còn góp phần lan tỏa mạnh mẽ Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương từ không gian gia đình đến cộng đồng, từ làng xã đến Quốc gia, điều này cho thấy tín ngưỡng thờ cúng Tổ tiên được tiếp nối và phát huy, trở thành sợi dây bền chặt gắn kết các thế hệ người Việt. Chính điều đó đã tạo nên sức mạnh, sự gắn bó đoàn kết của toàn dân tộc.
Phần hội được tổ chức với quy mô mở rộng, trong sự hội nhập tỉnh mới đã tạo nên một không gian văn hóa đa sắc màu và sự kết nối các giá trị văn hóa đặc trưng trong cùng một không gian lễ hội, góp phần bảo tồn di sản và tạo tạo điều kiện để cộng đồng giao lưu, học hỏi, tăng cường sự gắn bó, hiểu biết lẫn nhau.
Đây cũng là bước đi phù hợp với xu thế phát triển du lịch liên vùng, khai thác hiệu quả tiềm năng văn hóa-lịch sử khu vực.
Các hoạt động của Tuần văn hoá du lịch đất Tổ gắn với việc bảo tồn và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa truyền thống nhằm diễn tả lại các hình thức sinh hóa tinh thần, lao động sáng tạo của cha ông xưa, như Đánh trống đồng, đâm đuống, hát Xoan, dân ca Mường, hát Soọng cô; lễ hội đường phố; hội trại văn hóa của 18 cụm xã, phường; hội thi gói bánh chưng, giã bánh giầy; trình diễn nghề truyền thống; các hoạt động thể thao dân gian như bơi chải, bắn nỏ, vật dân tộc.
Trên tinh thần cả phần Lễ và phần Hội đều phải mang đậm chất dân gian truyền thống và khuyến khích sự tham gia tự nguyện, tự giác, tích cực nhất của cộng đồng, Ban tổ chức tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức xã hội, các doanh nghiệp, các nhà hảo tâm tham gia trong việc tổ chức các hoạt động lễ hội.
Vai trò của Nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội là luôn bảo đảm để giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng diễn ra an toàn, đúng tính chất vốn có của nó, không rơi vào các biến thái của mê tín dị đoan, thương mại hóa.
Thi gói bánh chưng trong dịp Giỗ tổ Hùng Vương. (Ảnh: TTXVN)Để tạo không gian lễ hội linh thiêng, trang trọng, công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, chỉnh trang cảnh quan môi trường, các phương án bảo vệ đảm bảo an ninh trật tự, tổ chức phân luồng xe từ sớm, từ xa để tránh ùn tắc được các ngành, các đơn vị khẩn trương triển khai cụ thể, chi tiết nhằm bảo đảm an toàn tuyệt đối cho đồng bào và du khách quốc tế về dự lễ hội.
Công tác chỉ đạo thi công các công trình tại Khu di tích lịch sử Đền Hùng đã khẩn trương hoàn tất, khánh thành công trình tôn tạo Nhà công quán; đường bậc lên đền Tổ mẫu Âu Cơ, cải tạo chỉnh trang hồ Cây Khế, hệ thống các tuyến đường giao thông, tu sửa các nhà vệ sinh, chỉnh trang hệ thống điện chiếu sáng, hệ thống cây xanh, trang trí cảnh quan môi trường, các dịch vụ du lịch… nhằm tạo không gian Khu di tích, lễ hội trang nghiêm, xanh, sạch, đẹp, an toàn cho đồng bào cả nước về dự giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng được quan tâm, chú trọng.
Với sự chuẩn bị chu đáo, tinh thần trách nhiệm cao của Ban tổ chức và sự tham gia tích cực của cộng đồng, Giỗ Tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng năm 2026 hứa hẹn sẽ tiếp tục là điểm hội tụ thiêng liêng của muôn dân đất Việt.
Đây không chỉ là dịp để tri ân công lao dựng nước của các Vua Hùng mà còn là cơ hội để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, kết nối các vùng văn hóa, hướng tới sự phát triển bền vững, giàu bản sắc của đất nước trong thời kỳ mới.