Hội thảo được tổ chức nhằm cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết số 45-NQ/TW về phát huy vai trò đội ngũ trí thức và Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Đồng chí Ngô Đông Hải, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đến dự và phát biểu định hướng nội dung hội thảo. Cùng tham dự có đại diện lãnh đạo Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Học viện Chính trị Khu vực II, cùng các chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.

Định hướng nội dung hội thảo, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Ngô Đông Hải đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi, làm rõ 5 nội dung trọng tâm. Một là, làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của chính sách thị thực nhân tài trong bối cảnh mới. Hai là, nghiên cứu một cách khoa học và toàn diện kinh nghiệm của các quốc gia đi trước như Singapore (với chương trình RIE), Trung Quốc, Hàn Quốc, hay Ấn Độ để rút ra các bài học về thiết kế chính sách, tổ chức thực thi và xây dựng hệ sinh thái nhân tài, tìm ra một mô hình thị thực nhân tài ưu việt, thông thoáng, phù hợp với đặc thù thể chế của Việt Nam. Ba là, đề xuất mô hình chính sách phù hợp với Việt Nam theo hướng chuyển từ tư duy “thu hút” sang “cạnh tranh nhân tài toàn cầu”, thiết kế cơ chế thị thực nhân tài thông thoáng, cạnh tranh, xây dựng chính sách trọn gói (từ thị thực, cư trú, thu nhập, đến môi trường sống). Bốn là, đề xuất giải pháp đột phá, trong đó xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo như các “cụm sáng tạo” và “đô thị nhân tài” gắn với các trung tâm đại học lớn; năm là, thu hút nhân tài bên ngoài phải đi đôi với việc bồi dưỡng, phát triển nội lực trong nước.

GS-TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG TPHCM phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thanh Hùng

“Tôi đề nghị các đại biểu phân tích sâu sắc về: hoàn thiện thể chế nhằm tạo bước đột phá trong chiến lược đào tạo nhân tài nghiên cứu ngay từ bậc đại học. Cơ chế đặc thù hỗ trợ các trung tâm giáo dục lớn như ĐHQG TPHCM phát huy vai trò hạt nhân, xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia. Đặc biệt cần có chiến lược phát triển nhân lực công vụ, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao phù hợp với các mô hình chính quyền địa phương hiện đại, và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi để hướng tới sự phát triển bền vững.”, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh.

Trình bày về phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao, GS-TS Nguyễn Thị Thanh Mai, Giám đốc ĐHQG TPHCM, nhấn mạnh: "Thị thực nhân tài không nên chỉ được nhìn nhận như một chính sách nhập cư đơn thuần. Đây cần được xem là một công cụ chiến lược trong cạnh tranh quốc gia về nhân tài, đồng thời là “cánh cửa” giúp Việt Nam kết nối với dòng chảy tri thức toàn cầu. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ diễn ra mạnh mẽ, chất lượng nguồn nhân lực sẽ quyết định năng lực cạnh tranh và tốc độ phát triển của quốc gia. Vì vậy, đầu tư cho giáo dục, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo cần được xem là ưu tiên hàng đầu".

Theo Giám đốc ĐHQG TPHCM, kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy để thu hút được chuyên gia và nhà khoa học quốc tế, ngoài chính sách đãi ngộ, cần xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện. Hệ sinh thái này bao gồm môi trường học thuật cởi mở, cơ sở nghiên cứu hiện đại, cơ hội hợp tác quốc tế và chất lượng sống phù hợp cho người lao động cùng gia đình.

Các đại biểu tham gia hội thảo. Ảnh: Thanh Hùng

ĐHQG TPHCM đề xuất cần có các cơ chế đặc thù nhằm thu hút và giữ chân nhân tài trong các lĩnh vực công nghệ cao như AI, vi mạch bán dẫn, dữ liệu lớn và tự động hóa. Đồng thời, việc kết nối chặt chẽ giữa Nhà nước, cơ sở giáo dục đại học và doanh nghiệp được xem là yếu tố quan trọng để đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu phát triển mới.

Với kinh nghiệm thực tế, TS Cheong Wei Yang, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Quản lý Singapre chia sẻ, trong giai đoạn 2026 -2030 Singapore đầu tư 37 tỷ USD cho thu hút nhân tài, phát triển khoa học công nghệ và chuyển đổi số. Ngoài việc đầu tư cho các dự án khởi nghiệp, Singapore cũng thu hút các nhà khoa học về nước, các nhân sự có năng lực nghiên cứu khoa học ở các doanh nghiệp cùng tham gia với các viện, trường đại học để cùng nghiên cứu.